Đánh cá bằng “pha xúc” ở ngư trường miền Trung: Bức tử môi trường biển
Có thể nói, chưa lúc nào, biển miền Trung - một ngư trường trọng điểm của cả nước - lại trở nên sôi động như lúc này. Người ta không từ một thủ đoạn nào để tranh nhau khai thác hải sản, mà đau lòng nhất là kiểu đánh bắt hủy diệt nguồn lợi biển bằng ánh sáng điện cực mạnh (ngư dân quen gọi là “pha xúc”)...
Trên các tàu cá là dàn đèn công suất lớn hủy hoại môi trường biển.
Nghề hủy diệt
Từ năm 1999 đến nay, sự phát triển của nghề đánh bắt hải sản bằng ánh sáng điện cực mạnh đã khiến ngư trường miền Trung trở thành một “điểm nóng”, làm cho cơ quan chức năng bảo vệ nguồn lợi hải sản ở các địa phương đối phó hết sức vất vả. Phương thức đánh bắt hải sản này có tính hủy diệt rất cao. Người ta dùng dàn đèn gồm hàng chục chiếc loại cao áp, siêu cao áp, mỗi bóng công suất từ 500 - 1.000W, thậm chí 5.000 - 8.000W và khoảng 80 bóng đèn nêon trên mỗi ghe để pha - xúc cá. Trên mặt biển, chủ phương tiện dùng ánh sáng đèn cao áp pha rực sáng cả một khu vực để dụ cá đến rồi chỉ việc dùng lưới quăng xuống để “xúc”. Còn đèn siêu cao áp thì được thả ngầm dưới biển, khi có một đàn cá đến, bất ngờ họ bật điện sáng lên. ánh sáng phát ra đột ngột đã gây đột tử cho các loại cá nhỏ, còn cá lớn thì cũng không chạy thoát do bị nổ mắt hoặc xuất huyết.
Sau đó, họ dùng lưới vây mắt nhỏ hoặc mành mành quây bắt. Với công suất cực mạnh, ánh sáng của phương tiện pha xúc có thể rọi sâu xuống 25m nước biển. Trong phạm vi này, không có con cá nào chịu nổi ánh sáng của đèn pha. “Có như thế, miếng lưới của tàu pha xúc có trọng lượng chỉ 20 kg nhưng nó xúc được hàng tấn cá trong một đêm” - Thuyền trưởng tàu mang số hiệu PY 7123 - anh Nguyễn Duy Long ở huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, tiết lộ. Anh Long cho biết: “Tàu đánh cá bằng pha xúc phát triển rất nhiều ở vùng biển Tuy An, Phú Yên. Với kiểu khai thác bằng pha xúc so với đánh bắt truyền thống, thu nhập cao hơn từ 4-5 lần. Món hời như vậy đã thu hút ngư dân đổ xô vào nghề pha xúc cũng là điều dễ hiểu...”. Cũng theo anh Long, điều nguy hiểm là để cạnh tranh nhau, dân hành nghề pha xúc đua nhau sắm các thiết bị phát sáng ngày càng có công suất lớn hơn.
Nhiều phương tiện trang bị đèn pha lên đến 5.000 - 8.000W, đi kèm là những trang thiết bị hiện đại như: Máy định vị, máy dò cá... Còn anh Trần Ngọc Sinh, ở khu phố 1, phường Hàm Tiến - Phan Thiết, Bình Thuận, một người làm nghề “bạn” trên tàu pha xúc khẳng định: Hiện nay, ở Bình Thuận có khoảng 300 chiếc tàu đánh bắt bằng pha xúc tập trung đi khơi khu vực Mũi Né, Phú Hài (Phan Thiết) và Nha Trang (Khánh Hòa).
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Nguyễn Tác An - Viện trưởng Viện hải dương học Nha Trang cảnh báo: “Phương thức đánh bắt thủy sản bằng pha xúc có công suất lớn như hiện nay có ảnh hưởng rất lớn đến nguồn lợi thủy sản, vì tất cả các loại sinh vật biển ở trong vùng ánh sáng “truy quét” qua đều bị tiêu diệt. Lớn thì nổ mắt, nhỏ thì chết do sức nóng và ánh sáng cường độ cực mạnh.. Đây là một hiểm họa lớn đối với môi trường biển...”.
Cứ khoảng 10 giờ trưa, tàu pha xúc nổ máy chạy thẳng ra ngư trường và đến 10 giờ trưa hôm sau lại cập bờ. Ở Bình Thuận, tàu pha xúc thường có công suất từ 60 - 80 CV, nhưng chủ yếu là 60 CV với giàn đèn pha xúc từ 9 bóng đến 12 bóng. Mỗi chuyến đi khơi, gặp biển được mùa thì tàu pha xúc thu được cả 20 chục tấn cá cơm, cá trích. Cá kéo lên tàu chứa không hết thì cánh thợ lại kéo lưới cho thuyền khác “xài chơi”...
Một thực trạng đáng báo động
Thực tế, tàu pha xúc chỉ vớt được một phần nhỏ cá, số còn lại bị chết nằm lại trong đại dương mênh mông. Không ai có thể tính được mức thiệt hại do hậu quả của pha xúc để lại là bao nhiêu. Một tàu pha xúc một đêm hoạt động có thể bật đèn pha cả trăm lần rọi thẳng xuống biển. Nó sẽ tiêu diệt hàng trăm vạn ấu trùng, cá tôm chưa trưởng thành. Hàng trăm tàu pha xúc hoạt động trên biển miền Trung từ tháng này qua tháng nọ thì mức thiệt hại về nguồn lợi thủy sản rất khủng khiếp. Từ trước đến nay, ngành thủy sản các địa phương thuộc miền Trung đã ra tay ngăn chặn nạn đánh bắt hải sản bằng pha xúc, thế nhưng mọi việc quá khó khăn. Bộ Thủy sản (nay thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) chỉ cho phép các tàu đánh bắt bằng ánh sáng điện không quá 500W/đèn, thế nhưng hiện nay, mọi hoạt động của các tàu pha xúc dùng đèn gần đến 10.000 W/đèn mà không bị các cơ quan chức năng “thổi còi”.
Các nhà hải dương học và cơ quan bảo vệ ngư trường cho rằng đánh bắt thủy sản bằng đèn cao áp cũng không khác gì việc dùng thuốc nổ đánh cá trên biển. Và những gì được xem là biện pháp cải tiến kỹ thuật trong đánh bắt thủy sản thì bây giờ lại trở thành phương tiện hủy diệt nguồn tài nguyên sinh thái biển một cách công khai. Tình hình này nếu không được kịp thời ngăn chặn thì trong tương lai không xa, vùng biển miền Trung sẽ bị cạn kiệt nguồn lợi, đe dọa nghiêm trọng đến nghề cá của các địa phương.
Thanh Long http://www.bienphong.com.vn/nd5/detail/phap-luat/doi-song-phap-luat/buc-tu-moi-truong-bien/35134.037064.html
In bài viết
