Theo phóng viên Báo Nông nghiệp Việt Nam, ngày 6/1/2010, tại Nha Trang (Khánh Hòa), đoàn công tác của Bộ NN & PTNT do Thứ trưởng Vũ Văn Tám dẫn đầu đã trực triếp làm việc với các doanh nghiệp, chủ nậu vựa thu mua hải sản và ngư dân. Ghi nhận tại các cuộc gặp gỡ, sau 1 tuần thực hiện áp dụng IUU, ngư dân vẫn rất cần được hỗ trợ…

“Vừa nhận được số ghi nhật ký hôm qua”

Phát biểu tại cuộc gặp mặt chiều 6/1, ông Lê Văn Hi chủ chiếc tàu đánh bắt xa bờ KH 96615 cho biết: Mặc dù hạn áp dụng IUU bắt đầu từ 1/1/2010 nhưng ông và một số bà con vừa mới được tấp huấn về IUU ngày hôm qua, 5/1. Tàu của ông hiện vẫn còn đi trên biển và đã đi được 20 ngày rồi, từ trước ngày 1/1/2010. Nhưng trước khi tàu đi, ông có nghe thông tin về việc sau ngày 1/1 ngư dân đi biển đánh bắt phải ghi nhật ký hải trình đánh bắt cá. Ông liền mua 2 cuốn vở học sinh bảo con ông tự ghi lấy nhật ký như báo đài nói. Hôm qua, sau buổi tập huấn, ông đã được phát sổ ghi nhật ký. Và theo ông, việc ghi nhật ký hết sức đơn giản và dễ làm. Khi tàu ông cập bến, ông sẽ bảo con chép lại những gì đã ghi vào sổ nhật ký chính thức. Khác với ông Hi, nhiều chủ tàu tỏ ra lo lắng vì tàu đã đi trước ngày 1/1, dĩ nhiên là không có sổ nhật ký, không biết rồi cá mang về có bán được không.

“Giá cá ngừ giảm mạnh"

Đó là phản ảnh của ông Trần Văn Đạt chủ chiếc tà đánh bắt xa bờ KH 96635, Hội trưởng Chi hội cá ngừ đại dương Hòn Rớ. Ông cho hay, những ngày này có một số tàu đánh bắt cá ngừ đại dương cập bến nhưng không hiểu lý do gì mà các doanh nghiệp chưa đến thu mua cá. Hiện nay mới chỉ có mỗi một chủ vựa tư nhân thu mua cá ngừ đại dương. Những chiếc tàu đầu tiên còn bán được với giá 135 – 138.000 đồng/kg. Nhưng sau đó, giá cá ngừ đại dương đột ngột giảm xuống chỉ còn 100 – 110.000 đồng/kg mặc dù hiện nay vẫn chưa là chính vụ. Trong khi đó “phí tổn” của một chuyến đi biển khoảng 35 ngày phải từ 130 – 150 triệu đồng do giá đầu quá cao. Với giá cá này, ngư dân cầm chắc lỗ vốn nhưng chẳng còn sự lựa chọn nào khác . Rất lo lắng, ông Đạt nói: Chỉ vài ngày nữa tàu tôi sẽ cập bến, hiện giờ tôi vẫn chưa tìm ra “mối” mua cá, cứ đà này chắc là lại lỗ thôi…

“Vùng nào là vùng cấm?”

25 năm làm nghề biển, 20 năm làm thuyền trưởng, nhưng ông Cao Văn Thơ, chủ 2 tàu đánh bắt xa bờ chuyên câu cá ngừ đại dương lại cho rằng ông chưa hề được biết đến bản đồ đi biển. Ông còn nói, nhiều năm rồi, ông dựa vào những kinh nghiệm của mình để vẽ bản đồ đi biển bán cho nhiều người khác. Vì vậy, tất cả kinh nghiệm về kinh độ, vĩ độ, vùng biển nào thuộc Việt Nam, đi đến đâu bị bắt đều là do thực tế từng ấy năm mà có. Vì vậy khi ghi nhật ký, kinh độ nào, vĩ độ nào quả là rất khó đối với ông và những ngư dân như ông.

Ý kiến này của ông Thơ chúng tôi cũng đã được nghe nhiều từ những buổi tập huấn cho ngư dân do ngành nông nghiệp tổ chức thời gian gần đây. Họ đều có chung một đề đạt là cần phải phát cho ngư dân bản đồ đi biển, chỉ cho họ biết cụ thể vùng nào là vùng cấm, vùng nào vi phạm lãnh thổ nước bạn để còn chủ động tránh và ghi vào nhật ký cho chính xác…

Mặc dù mục đích của các buổi làm việc là tập trung vào những vấn đề xung quanh việc thực hiện áp dụng quy định IUU, nhưng nhân được gặp thứ trưởng, nhiều ngư dân đã chủ động xin được đề đạt những nguyện vọng “lạc đề” khác cũng không kém phần bức xúc. Ví như: những bất cập trong chuyện hỗ trợ xăng dầu, kiểm định chất lượng cá ngừ đại dương, cũng như “tâm sự” về nỗi khổ của ngư dân về việc thường xuyên bị ép giá, khó khăn tiếp cận vốn vay ưu đãi…vv..

Nghe những đề đạt, tâm tư của ngư dân Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho rằng: Trong tình hình hiện nay rất cần sự liên kết hết sức chặt chẽ của “chuỗi” gồm doanh nghiệp chế biến xuất khẩu + Chủ nậu vựa + chủ tàu thuyền. Phải thực sự chia sẻ với nhau cả lợi nhuận lẫn rủi ro thì mới có thể sản xuất bền vững được. Việc áp dụng IUU trước mắt có thể gây nên những khó khăn nhất thời nhưng là một cơ hội để ngư dân ý thức hơn trong việc bảo vệ tài nguyên biển và nguồn lợi thủy sản. Đồng thời cũng là cơ hội lớn để tổ chức lại sản xuất. (TRINH MAI- Báo Nông nghiệp Việt Nam)

Nguồn: Vasep